Menu

Europees Jaar van het Cultureel Erfgoed

Europees Jaar van het Cultureel Erfgoed

2018 is het Europees jaar van het Cultureel Erfgoed. Alle huizen van Oostwegel Collection zijn monumentale locaties en hebben de status van rijksmonument volgens de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. We leren elkaars geschiedenis beter kennen door naar erfgoed te kijken binnen de Europese context.

Credits foto’s en tekst: VVV Zuid-Limburg

Oostwegel Collection & cultureel erfgoed

Alle huizen van Oostwegel Collection zijn monumentale locaties en hebben de status van een rijksmonument volgens de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Cultureel erfgoed is een zeer breed begrip. Het staat in principe voor alles wat we erven van voorgaande generaties en het bewaren waard vinden. Eigenlijk is het een verzamelnaam voor diverse monumenten, archieven, beschermde voorwerpen, archeologische vondsten, opgravingen en oude stads- en dorpsgezichten. Dit erfgoed bewaakt de (Nederlandse) cultuur en geschiedenis. Wij laten u graag kennismaken met het cultureel erfgoed in de omgeving van onze huizen.

Exterior Château Neercanne
Kruisherenhotel Maastricht

Schunck Glaspaleis

Architect Peutz (ook de ontwerper van Villa Casa Blanca/ hoofdkantoor van Oostwegel Collection) ontwierp het gebouw voor de Heerlense stoffenkoopman Peter Schunck. Nadat hij in allerlei Europese warenhuizen had rondgekeken, gaf hij Peutz opdracht een gebouw te ontwerpen als een overdekte marktplaats.

Peutz tekende een draagconstructie bestaande uit een twintigtal paddenstoelvormige kolommen op elke verdieping. Hoe hoger in het pand, hoe dunner de kolommen zijn uitgevoerd. Omdat de gevel geen dragende functie heeft, kon deze geheel in glas (diamantglas) worden uitgevoerd. Zo ontstond een zeer modern gebouw, waarin de koopwaar van het warenhuis Schunck als op een openluchtmarkt kon worden uitgestald. Het ontwerp van Peutz was voor die tijd – en zeker in Limburg – revolutionair, maar paste goed bij de plannen die burgemeester Van Grunsven had voor zijn stad. Met de bouw werd op 14 mei 1934 begonnen. Op 31 mei 1935 werd het gebouw geopend.

Vandaag de dag is het gebouw, onder de oude naam SCHUNCK*, in gebruik als multidisciplinair cultureel instituut met een museum voor moderne en hedendaagse kunst, een centrum voor onderzoek en presentatie op het terrein van architectuur en stedenbouw, een muziekschool, een openbare bibliotheek, aangevuld met een restaurant en café.

Amerikaanse Begraafplaats Margraten

De Amerikaanse Begraafplaats Margraten is een Amerikaanse militaire begraafplaats en monument ter nagedachtenis aan de overleden Amerikaanse soldaten ten tijde van de strijd in Zuid-Limburg, het Ardennenoffensief en in het Roergebied, gedurende de Tweede Wereldoorlog. Op deze enige grote Amerikaanse begraafplaats in Nederland zijn ruim 8.000 militairen begraven.

Op de foto zie je de familie Ryan en Camille Oostwegel sr. bij het graf van Captain Joseph Ryan uit New Jersey. Hij sneuvelde in Duitsland op 1 maart 1945 terwijl hij diende in het 744e Tank Battalion. Camille Oostwegel, adoptant van Captain Ryan’s graf in Margraten initieerde de productie van een documentaire over Ryan. Het startpunt van de documentaire is een mysterieus kogelgat in een van de spiegels in Château St. Gerlach in Valkenburg. Je kunt de film hier bekijken: https://www.youtube.com/watch?v=1hnokSeEu0E

Basiliek van het Heilige Sacrament Meerssen

De Basiliek op de Markt van Meerssen wordt ook wel het ‘Pronkstuk van de Maasgothiek’ genoemd. Het middendeel werd omstreeks 800 in Romaanse stijl gebouwd door Karel de Grote. Tussen 1320 en 1340 bouwden de monniken van Reims het lage koorgedeelte in Gotische stijl (vanaf de preekstoel richting altaar). Het middendeel werd aan deze stijl aangepast.

In 1465 ging de Basiliek gedeeltelijk in vlammen op. Tot overmaat van ramp waaide de kerktoren gedeeltelijk om in 1649. Vervolgens besloot men hem in 1773 geheel af te breken. De Basiliek werd in de 20e eeuw tweemaal volledig gerestaureerd. De Basiliek is voorzien van prachtige gebrandschilderde ramen van de beroemde Meerssense kunstenaar Charles Eyck. In 1938 heeft Paus Pius XI de kerk tot Basiliek verheven. De pauselijke erkenning als Basiliek is mede te danken aan twee bijzondere gebeurtenissen: het Bloedwonder (oudste mirakel van Nederland, 1222) en het Brandwonder (1465).

Het Bloedwonder vond in 1222 plaats in de kerk van Meerssen. Tijdens de Heilige mis vergat de priester water en wijn in de kelk te doen. Een stem zei hem toch door te gaan met de eucharistie. En zowaar, bij het breken van de hostie vloeiden water en bloed uit de hostie in de kelk. Het was dus de stem van God geweest.

Bij het Brandwonder werd door een toegesnelde boer uit het hoger gelegen gehucht Raar, die de vlammen uit het dak van de kerk zag slaan, de monstrans uit de brandende kerk gered. Bij terugkeer naar de akker waar hij met ploegen bezig was, zag hij dat deze helemaal omgeploegd was. Als hier geen engelen aan het werk zijn geweest. Om deze gebeurtenis te gedenken, trekt om de twee jaar tijdens het Sacramentsoctaaf een grote processie vanuit de Basiliek naar Raar.

Watertoren Rimburg

De watertoren van Rimburg ook wel watertoren van Ubach over Worms staat in de gemeente Landgraaf. De voormalige watertoren werd gebouwd in 1925-1926 door de voormalige steenkolenmijn “Laura en Vereeniging” te Eygelshoven naar een ontwerp van het bouwbureau van dit bedrijf. De watertoren heeft een hoogte van 35,70 meter en één waterreservoir van 200 m³. De toren en de reinwaterkelder hebben de status rijksmonument.

In 2004 wonnen twee particulieren de watertorenwedstrijd van de Gemeente Landgraaf. De restauratie van de watertoren en de bouw van een woning ernaast gingen echter bij nader inzien hun budget te boven. Zodoende werd in 2006 de watertoren verkocht. Na een grote renovatie is de watertoren ingericht als uitkijktoren met ernaast een brasserie gericht op wandelaars.

Kasteelruïne Valkenburg

Op de uitloper van de Heunsberg, hoog boven Valkenburg, verheffen zich de verweerde brokstukken van muren en torens in mergelsteen. Het zijn de overblijfselen van de eens zo machtige middeleeuwse hoogteburcht van de heren van Valkenburg. In zijn glorietijd was het indrukwekkende bouwwerk voorzien van torens en kantelen en bewapend met kanonnen. Het was enkele verdiepingen hoog en had gotische ramen in de muren. De Heunsberg is aan verschillende zijden door steile mergelwanden omgeven en daardoor was het kasteel in de tijd dat ridders met pijl en boog, met lansen en zwaarden vochten, praktisch onneembaar. Aan de oostzijde is het kasteel bovendien afgeschermd door een holle weg die daar in de mergelbodem is uitgehouwen: de Dwingelweg. Die vormde een ideale bescherming tegen gevaar van die kant. Het terrein werd in de riddertijd regelmatig kaalgekapt, om de naderende vijand geen kans te geven naderbij te sluipen.

De geschiedenis van het kasteel begint in het jaar 1115 en eindigt in 1672. In de tussenliggende jaren hebben de bewoners gezaghebbende functies bekleed en uitgestrekte gebieden beheerd. Het Valkenburgs kasteel werd in de loop der eeuwen diverse malen belegerd en verwoest maar tot 1672 steeds weer opgebouwd. Wie het kasteel nu bezoekt kan zien dat het immense bouwwerk diverse bouwfasen heeft gekend. Deze hangen samen met de belegeringen en verwoestingen.

Nederlands Mijnmuseum

Het Nederlands Mijnmuseum koestert het Limburgse steenkolen- en mijnbouwverleden en is in het schachtgebouw van de voormalige steenkolenmijn Oranje Nassau 1 te Heerlen gevestigd. Dit is het enige gebouw van Heerlen in de Unesco top 100 monumenten!

Het drie etages tellende schachtgebouw, gebouwd rondom de 470 meter diepe mijnschacht, is ingericht als expositieruimte. Hier worden mijnbouwobjecten tentoongesteld en films over de geschiedenis van de Mijnstreek getoond. Tevens is het ophaalgebouw met de ophaalmachine uit 1897 te bezichtigen.

Het Nederlands Mijnmuseum beschikt over een uitgebreide collectie van onder andere mijnlampen, afbouwhamers, stijlen, werktuig en kunst gemaakt voor en door mijnwerkers.

Lumière Cinema

In de monumentale elektriciteitscentrale van de oude Sphinxfabrieken bevindt zich vandaag de dag Lumière Cinema Maastricht en kunnen bezoekers dagelijks terecht voor een lunch of een diner in het restaurant/café. Geniet in de zomer op het zonovergoten terras aan het water. Lumière is dé plek voor de bijzondere film, met wel 8000 voorstellingen per jaar.

Het Geuldal

Wie het Geuldal betreedt, kan nog werkelijk genieten van een adembenemend stukje ongerepte natuur. Vooral het gedeelte tussen Partij en de Belgische grens is uniek. De beboste dalwand ten zuiden van Wijlre, aansluitend op het plateaugebied bij Ingber, is een waar wandelparadijs. Het meest zuidelijke deel van het Geuldal is grillig van karakter. Open plateaugedeelten worden afgewisseld door steile hellingbossen. Vakwerkhuizen sieren als witte parels het prachtige landschap. Met recht een vijf-sterrenlandschap!

De Zuid-Limburgse boerderij

Ze liggen als witte pareltjes verspreid tussen het golvende, Zuid-Limburgse heuvellandschap: de voor Limburg kenmerkende vakwerkwoningen en vakwerkboerderijen.

Tot in de vorige eeuw bouwden en onderhielden boeren deze witte huizen met houten raamwerk zelf. De bouw, waarbij het skelet is gemaakt van hout, stenen, stro en leem, was tot 1850 de normale wijze waarop men in het Heuvelland huizen bouwde. Omdat de materialen in de buurt te verkrijgen waren, was het goedkoop om huizen op deze manier te bouwen. Inmiddels worden al meer dan honderd jaar geen vakwerkhuizen meer nieuwgebouwd, maar wel gerenoveerd.

Kasteel Strijthagen

Het kasteel stamt uit de dertiende eeuw. Het huidige kasteel is achttiende-eeuws en werd gebouwd op de fundamenten van zijn middeleeuwse voorganger. Door de eeuwen heen heeft het kasteel veel last ondervonden van mijnschade. De slothoeve stamt uit 1690. De baron Van Strijthagen was een van de bewoners, evenals baron De Rose de Lommissen. Kunstschilder Aad de Haas en pianist H. Biezen hielden verblijf op het kasteel.

Schacht Nulland

De Schacht Nulland behoorde tot de voormalige Domaniale Mijn in Kerkrade. De oudste steenkolenmijn van Nederland. Vanaf 2006 is het een dependance van het Discovery Center Continium, Museumplein Limburg. Oud-koempels van de Domaniale Mijn hebben de stichting ‘Koempels van de Domaniale’ opgericht. Ze hebben de schacht opgeknapt en ingericht als museum. Hier verzorgen ze sinds 2013 rondleidingen voor diverse groepen, van basisschoolklassen tot families en van verenigingen tot bedrijfsuitjes.

In de schacht zijn een originele lift, een mijnfiets, kolenwagens, diverse machines en allerlei voorwerpen en foto’s uit de mijntijd te bewonderen. Sinds kort kunnen bezoekers ook een kijkje nemen op de bovenverdieping.

De Grendelpoort

De Grendelpoort is één van de drie middeleeuwse stadspoorten van Valkenburg. De poort werd omstreeks 1335 gebouwd. Voorheen heette de poort anders, namelijk: Bergerpoort, Maastrichtse Poort of Trichterpoort, naar de plaatsen waarheen de weg door de poort voerde. Aan de buitenkant lag een klein poortje, waarachter vroeger een put lag; de Grendelput. Deze put is lang geleden verdwenen, maar de naam van de poort is gebleven.

Jezuïetengrot in de Cannerberg

Even buiten Maastricht, vlakbij de grens met België, bevindt zich één van de mooiste bewerkte kalksteengroeven ter wereld, de Jezuïetenberg. Het begin van de ontginning van de Fallenberggroeve ligt alweer vele eeuwen terug toen men de kalksteen gebruikte als bouwsteen. Dat zich in het gangenstelsel nu een onderaards museum bevindt is te danken aan de Paters Jezuïeten uit Maastricht. Tussen 1860 en 1960 trokken scholastieken en theologanten van de Jezuïetenorde op hun vrije woensdag de groeve in om er ontspanning te zoeken na de studie.

Naast de vele interessante studies en publicaties die door hen werden uitgevoerd, maakten zij een plattegrond en talloze tekeningen in houtskool en kleur.

Verder hakten zij een groot aantal reliëfs en beelden in de mergelwanden, Gevleugelde stieren, het Alhambra met fontein en vijver, Christus naast Boeddha, het hoofd van Ramses II en vele andere bezienswaardigheden verfraaien het interieur van deze onderaardse groeve. Na het vertrek van de Jezuïeten uit Maastricht werd het beheer en onderhoud van de groeve in 1968 overgedragen aan de stichting Jezuïetenberg.

Bekijk de geschiedenis van onze huizen